Morskie ryby są tak samo podatne na choroby jak inne zwierzęta, a ich leczenie sprawia dużo kłopotów, ponieważ wpływa na całe delikatne, cenne mikrośrodowisko. Ostatnio rozpowszechniły się antybiotyki leczące wiele chorób. Zabijają one jednak wszystkie bakterie, także te pożyteczne, przerabiające produkty przemiany materii. Śmierć tych bakterii oznacza momentalne załamanie się z trudem uzyskanej równowagi biologicznej w akwarium. Dlatego leczenie, czy to antybiotykami, czy innymi lekami, przeprowadzamy w osobnym akwarium, bez żwiru. W tym zbiorniku można zastosować ozonizator ; ozon będzie utleniał produkty przemiany materii ryb. Zarówno w stosowaniu leków, jak i w obsłudze tego urządzenia trzeba koniecznie kierować się instrukcją. Należy przestrzec przed praktyką zwiększania dawek leków w celu podwyższenia ich efektywności. Przestrzeganie instrukcji jest szczególnie ważne przy ewentualnym jednoczesnym stosowaniu różnych leków. Oto najbardziej pospolite choroby morskich ryb tropikalnych:
Choroby bakteryjne. Ich wybuch następuje zwykle po przeżyciu przez ryby stresu lub zranienia. Sygnalizują to różne objawy, zwykle czerwone wrzody lub opuchnięcia na ciele lub płetwach. Dość łatwo leczy się je antybiotykami o szerokim działaniu.
Choroby grzybicze rzadko atakują morskie ryby. W przypadku zauważenia jakby kłaczków waty na skórze ryb, stosuje się leki zawierające miedź, toksyczne dla bezkręgowców. Wewnętrzne grzybice są nieuleczalne, w przypadku ich wystąpienia zaatakowane ryby najlepiej usunąć.
Limfocystoza. Ta wirusowa choroba powoduje rozrosty skóry, zwykle na płetwach, przypominające guzy. Jest nieuleczalna, co najwyżej można zaatakowaną część płetwy odciąć ostrymi nożyczkami i ranę wyjałowić np. akryflawiną, rivanolem. Płetwy zwykle powoli zregenerują się.
Oodinioza, czyli choroba aksamitna.
Jest to najczęściej spotykana choroba. Objawia się tym, że skórę ryby zaczynają pokrywać drobniutkie żółtawe lub szare kropki, które w końcu utworzą błonkę na całym ciele. Mogą też zostać zatakowane skrzela, czego symptomem są szybkie i intensywne ruchy skrzelami przy oddychaniu. Wiciowce Oodinium spp. prawdopodobnie są obecne w wielu zbiornikach, natomiast wybuch choroby następuje tylko w wypadku, gdy ryby zostaną w jakiś sposób osłabione lub przejdą stres. Rozsądne jest stosowanie kwarantanny wobec wszystkich nowych ryb, z jednoczesnym podawaniem im leków przeciw oodiniozie.
Wytrzeszcz oczu. Wysunięte oczy często obserwuje się u rozmaitych ryb, jak amfi-priony, rogatnice i strzępiele. Jest to objaw związany z wieloma niewłaściwościa-mi w funkcjonowaniu organizmu, w większości przypadków mija samoistnie. Przyczyną jego bywa nawet częściowa zmiana wody.
Kłopoty z pęcherzem pławnym, które sprawiają, że ryba unosi się bezradnie na powierzchni wody lub leży na dnie. Wadliwe funkcjonowanie pęcherza pławnego jest objawem różnych chorób, niekiedy zanika samoistnie, gdy poprawią się warunki w akwarium. W przeciwnym przypadku dotknięte nim ryby usuwamy.
Ospa rybia. Chorobę tę powoduje pasożyt pokrewny kulorzęskowi, sprawcy ospy rybiej, czyli ichtioftiriozy u ryb słodkowodnych. Tworzy on podobne białe cysty w skórze ryb. Na szczęście dość łatwo wykurować tę chorobę lekami stosowanymi też przeciw Oodinium.